Gastvrijheid in Irkutsk

Als het tijd was om weer te gaan, immiteerde mijn vader vroeger vaak een boer: “Er is een tiet van kommen en er is een tiet van goan.” Na drie geweldige dagen in Irkutsk is het nu jammer genoeg weer ‘tiet’ van gaan geworden, of in het Russisch ‘sieska’. Gisteravond hebben we na een dag buiten gezellig wat gedronken en een mini-feestje gebouwd. Na een paar glaasjes vodka kwamen de tongen los en werden er internationale ‘vieze’ woorden uitgewisseld. Sieska is Russisch voor ‘tiet’ en wordt grappig genoeg door veel Russen ook gezegd als ze op de foto gaan. Een soort ‘say cheese’, maar dan anders…

Gisteren zijn we de dag rustig begonnen. We hebben op ons gemak ontbeten en zijn, toen de temperatuur buiten een beetje draaglijk was geworden, een eind gaan wandelen. Irkutsk is een mooie, levendige stad. Natuurlijk is het nu met temperaturen tussen –10 overdag en –30 ‘s nachts niet zo druk op straat, maar ‘s zomers is het beslist een hele gezellige boel hier. Overal in de stad lagen dikke lagen sneeuw. Doordat de temperatuur ‘s winters schommelt, zag je in dwarsdoorsnedes van de sneeuw afwisselend witte en grijze lagen: vorst en dooi.

Door Irkutsk stroomt een brede rivier, de Irkutsk rivier genoemd, en hij is werkelijk prachtig. Erg breed met aan de randen grote ijsvlaktes. Omdat de rivier flink stroomt, bevriest hij zelf niet. Aan het water staan veel standbeelden. Wat dieper in de stad ligt een groot stadspark waar voorheen altijd een permanente kermis was. Momenteel (dat wil zeggen, ‘s zomers) wordt het park gerenoveerd, maar het was nog steeds prachtig.

Overal in Irkutsk zijn mooie gebouwen gestrooid. Soms traditionele houten gebouwen met kleurrijke luiken en beteitst houdsnijdwerk. Maar ook veel kerkjes en statige gebouwen. Voor het eerst in Rusland zag ik ook een ‘echte’ kerk: een kerk naar Nederlands model en niet volgens het Russisch Orthodoxe model.

Na een kop koffie met Russische heerlijkheden in de ‘Coffee studio’ zijn we samen met Katja (een vriendin van Jane) en haar vriend Pasja gaan schaatsen op een bevroren stuwmeer. Het was geweldig: schaatsen in een sprookjeswinterlandschap. Na afloop zijn we naar huis gegaan en hebben we onder het genoegen van voldoende Vodka nog een hele leuke avond gehad, samen met nog een vriendin van Jane. We hebben erg gelachen en veel interessante woorden uitgewisseld…

Russische internationale vrouwendag

Het is nu maandag 8 maart en dat is in Rusland een nationale feestdag. De afgelopen twee dagen is er al naartoe geleefd. In Rusland kennen ze geen moederdag maar hebben ze internationale vrouwendag. Internationaal omdat het ook in Nederland vrouwendag is, maar hier wordt er echt iets mee gedaan. Docenten, universiteiten, scholen en andere overheidsinstellingen zijn dicht, vanaf zaterdag wordt er overal al aan gerefereerd, want ook toen waren al veel scholen dicht en werd er al gefeest. Het is vergelijkbaar met moederdag, alleen wordt het hier dan beter gevierd. Vrouwen doen in principe de hele dag geen klusjes en de mannen kopen iets voor de vrouwen. Omdat wij de ‘Babuscka’ (oma) van Jane wilden bedanken voor het feit dat ze zo lekker kookt hebben we gisteren voor haar een roos gekocht. Ze was helemaal blij en geemotioneerd. Van blijdschap pakte ze me beet en overwelmde me met kussen. Het broertje van Jane (17 jaar) en haar vader (die samen met haar moeder elders woont) zijn al bij de andere oma langsgeweest. Toen ze terug kwamen hadden ze voor Jane, Babushka en mij bloemen, kaarten en een lief klein teddybeertje meegenomen. Michiel was het er ook wel mee eens dat we dit in Nederland voor ons in ieder geval in gaan voeren. Trouwens, ergens eind februari is er dan natuurlijk ook internationale mannendag.

De afgelopen dagen heb ik Egor (het broertje) nogal zitten plagen dus ik voelde me erg schuldig. Als uitwisselingsstudent heeft mijn zus me ooit Lakrisal opgestuurd, ontzettend lekker vind ik het, maar die Amerikanen vonden het zo heftig dat ze ervan moesten huilen. Ik vertelde dit verhaal aan Egor en zei dat hij natuurlijk een ‘echte’ man is en niet zo zwak als die Amerikanen en gaf hem een Lakrisal. Hij vond het verschrikkelijk! Sindsdien was de deal dat hij ook vor ons iets moest vinden, hij probeerde het met kwark/ zure room. Uiteraard kennen we dat en reageerden niet zoals gewenst. Vervolgens kwam nog een drankje gemaakt van paarden– en geitenmelk, het was het beste te omschrijven als karnemelk met koolzuur. Gisteravond heb ik hem nog herrinnerd dat we vandaag vertrekken en net kwam hij met iets aan. Een soort van spek met aan de buitenkant het sterke kruiden, toen ik een hap nam vertrok mijn gezicht volledig, de stand is nu dus 1–1.

We zijn in Irkutsk niet zo druk geweest met posten omdat we ontzettend veel hebben gedaan. Hieronder volgt nog een korte samenvatting van de eerste dag. Op zaterdag zijn we aangekomen om 04.55 in de ochtend. We hadden tussen 9:00– 10:00 met Jane afgesproken in een café. Op zich was alles oke in het Hot express cafe (alles behalve de wc’s, maar goed). De zaak was 24 uur per dag open… dat klopte helaas niet helemaal. Tussen 9:00 en 10:00 was het gesloten omdat ze alles schoon gingen maken. Daar stonden we dan… –23 graden met onze rugzakken voor het Hot express Cafe. Gelukkig kwam Jane eraan en waren we snel bij haar appartement. Voor Russische maatstaven is het ontzettend luxe. Op zaterdag hebben we verder nog lesgegeven bij Jane op school. het is een soort extra school waar kinderen extra les kunnen krijgen voor of buiten het normale onderwijs om. Ze geeft privéles en we hebben spelletjes gespeeld met de meisjes. De meisjes hadden voor vrouwendag allemaal iets lekkers bij zich voor Jane. Daarna hebben we met een collega thee gedronken. Op de een of andere manier vinden ze ons hier toch heel erg bijzonder, ik heb zelfs betaald gekregen voor de lessen. Omgerekend 12 euro, maar voor hier is het een flink bedrag. Het engels is op zich helemaal correct, maar het Russische acccent blijf je horen. Voor hen zijn wij natives, al klopt dat natuurlijk ook niet helemaal.

Na de thee zijn we nog wat gaan rondlopen in Irkutsk (brrr..) en voegde zich Katja bij ons, een vriendin van Jane die Duits studeert (en het zeer goed spreekt!). We zijn in een soort pittoresk cafe wat gaan drinken, het was van binnen helemaal beschilderd zodat het eerder een tuin leek. Omdat het vandaag vrouwendag is vierden ze zaterdag dit al in de kroeg. Alle mannen (incl. Michiel) moesten een compliment opnoemen voor de vrouwen. Verder waren er nog rozen en andere prijsjes te winnen maar de sfeer was geweldig.  ‘s Avonds heeft Jane nog Sushi voor ons gemaakt (ze heeft ook Chinees gestudeerd en een jaar in Beijing gewoont), het was heerlijk! Omdat we zo vroeg zijn opgestaan zijn Michiel en ik daarna omgevallen en heerlijk in slaap gevallen. Het was een geweldig begin van onze tijd hier in Irkutsk.

Nu is het tijd om te gaan douchen, want morgen zitten we weer de hele dag in de trein. Deze keer is de reis tweede klas, dus ik ben benieuwd!

Minus vierentwintig

Het eerste deel van onze treinreis van Moskou naar Peking zit erop. Na een onrustige ‘nacht’ van hazenslaapjes en veel op de klok staren werden we om vier uur vannacht opgeschrikt door de Chinese conducteur die zonder enige waarschuwing onze coupé binnen liep en iets mompelde dat waarschijnlijk ‘opschieten, de trein komt zo’ betekende. We waren wat verbaasd, want onze deur zat op slot en we hadden van onze beleefde Aziatische vrienden toch zeker wel een klopje op de deur verwacht.

Iets voor vijf uur Irkutsk tijd kwam de trein aan op het station. Alles was nog donker en verlaten. Met dank aan een tip van onze host hier wisten we ons snel door de kou een warm plaatsje in een 24-uurs restaurant tegenover het station te bemachtigen. Een thermometer annex klok annex nog iets op een gebouw aan het spoor gaf de temperatuur aan: –24 graden. Erg koud. We ware in de trein bij wijze van voorbereiding al in onze warme kleren gesprongen, maar op –24 waren we misschien toch nog niet helemaal voorbereid. Wat vooral opviel was dat onze neus van binnen al snel begon te bevriezen!

Het prijspeil hier in Irkutsk is duidelijk wat vriendelijker dan in Moskou. Voor 26 roebel (ongeveer 75 cent) kregen we twee warme koppen thee. Nog eens 200 roebel (5 euro) hielpen ons aan twee borden frites en twee ‘steaks’ van pittig (knoflook!) gehakt. Een aangename afwisseling met de geïmproviseerde maaltijden aan boord van de trein.

Inmiddels zitten we alweer bijna 4 uur in het café. Kaarten zijn we beu, puzzelen ging vervelen en door slaap overmand beginnen we het hier binnen, de 24 graden warmte ten spijt, toch een beetje koud te krijgen. Het publiek hier in het restaurant is heel divers. Veel types die we in Nederland waarschijnlijk argwanend zouden vermijden: brede mannen met een schemerbaard en zware bovenarmen. Maar ook wat Aziatischere types. Al bijna net zo lang als wij hier zitten, worden we door een blonde, niet zo heel erg Russisch uitziende jongen vergezeld. Aan een tafeltje naast het onze dood hij de tijd met verwoede pogingen zijn vrienden nog voor het ochtendgloren aan de lijn te krijgen. Niemand neemt op en hij lijkt zijn lot als een (zeer verveelde) man te dragen.

Hopelijk ontmoeten we binnen nu en 60 minuten Jane en brengt ze ons naar een comfortabel en warm huis, bij voorkeur met een warme douche en schone toilet. Sanitair is een stiefkindje, hier in het koude Siberië. Zodra de ochtendspits in het restaurant voorbij was, begonnen de serveersters ijverig het hele etablisement te schrobben en soppen, maar de WC is daarbij helaas niet aan bod gekomen. Ter illustratie: het ding is uitgevoerd zonder bril, op kinderhoogte en bevat diverse voetafdrukken op de rand. Staan mannen hier op de plee? Enfin, we wachten af…